MESA I

Conexión entre os mecanismos extraxudiciais de solución de conflitos laborais e a negociación colectiva

Aínda que tradicionalmente os mecanismos de mediación ou arbitraxe teñen cabida en todos os supostos de negociación colectiva segundo a normativa laboral, as últimas reformas suscitan novos desafíos interpretativos en canto á eficacia deses mecanismos en contextos de ultraactividade dos convenios colectivos, adaptación dos mesmos á perda da prioridade aplicativa dos de carácter empresarial no eido retributivo ou medidas de igualdade de trato e oportunidades e non discriminación.

«2. As modificacións operadas no artigo 84 do Estatuto dos Traballadores non poderán ter como consecuencia a compensación, absorción ou desaparición de calquera dereitos ou condicións máis beneficiosas das que viñesen gozando as persoas traballadoras».

  • Este artigo pode dar lugar a diversas interpretacións: implica que os conceptos salariais do convenio sectorial se poidan acumular cos recoñecidos previamente polo convenio de empresa ou pola contra non se manteñen os elementos do convenio que se substitúe?

«4. Transcorrido un ano desde a denuncia do convenio colectivo sen que se acordou un novo convenio, as partes deberán someterse aos procedementos de mediación regulados nos acordos interprofesionais de ámbito estatal ou autonómico previstos no artigo 83, para liquidar de maneira efectiva as discrepancias existentes».

  • De que xeito encaixa dito artigo co principio reitor da voluntariedade recollido no artigo 6 do texto do AGA?
  • Que ocorre se unha das partes promove o procedemento de mediación e a contraparte non acepta o inicio do procedemento?
  • O feito de acudir a estes mecanismos pode constituír unha demostración de boa fe negocial durante o proceso de elaboración dun plan de igualdade?
  • Onde se atopan as maiores dificultades á hora de negociar un plan de igualdade?

MESA II

O crecente papel da negociación colectiva como complemento da lexislación de orixe estatal e non só como mellora dos seus mínimos

Os produtos da negociación colectiva son chamados polo lexislador cada vez máis a completar normas estatais (criterios de chamamento de fixos descontinuos, compensación de gastos de teletraballo, descrición de supostos concretos de contratación temporal, uso de algoritmos, etc.) e xa non só a mellorar os seus niveis mínimos, o que afonda a fenda entre os sectores con e sen convenio ou con convenios en ultraactividade ou vixencia prorrogada faltos de adaptación ás disposicións vixentes.

  • Que métodos poden empregarse para dinamizar a negociación colectiva naqueles sectores que carecen dela?

Os algoritmos e intelixencia artificial son ferramentas características dos tempos que estamos a vivir, nos que se converteron en instrumentos valiosísimos para calquera dos ámbitos sociais nos que nos desenvolvemos e, polo tanto, tamén para o mundo das relacións laborais. Con todo, o emprego que se faga deles pode ter consecuencias perniciosas.

En efecto, a circunstancia de que os algoritmos e a programación das intelixencias artificiais (IA) non sexan transparentes e que, polo tanto, sexa complicado desentrañar os criterios empregados para o seu deseño incrementa o risco para os dereitos.

A ninguén se lle escapa que tratamos de ferramentas coas que é posible aumentar a eficacia e a eficiencia empresarial dun xeito nunca antes visto, pero que, como contrapartida, tamén se abren modalidades de recollida e tratamento de datos moi difíciles de controlar, convertendo en farto complicado a detección de incumprimentos laborais de todo tipo que esas operacións poden agochar.

Polo tanto, a medida que os algoritmos e as intelixencias artificiais se converten nunha parte cada vez máis integral da nosa contorna, as normas deben evolucionar para adaptarse aos novos desafíos e riscos. Neste escenario, as preguntas son cada vez máis complexas:

  • Que ocorre cando os algoritmos toman decisións que afectan aos traballadores ou ás empresas?
  • Como se deben abordar xuridicamente as cuestións éticas e de responsabilidade no uso da IA na xestión e control das relacións laborais?
  • En que medida os convenios colectivos deben ser mecanismos que establezan criterios que garantan un uso axeitado da IA e sobre o desenvolvemento do deber de información periódica á representación das persoas traballadoras?

Contacto

Rúa da Algalia de Abaixo, 24,
15704 Santiago de Compostela,
A Coruña

981 54 16 02
info.cgrl@xunta.es